Pambungad: Layunin at Tema

1. Ang mga kawikaan ni Haring Solomon,
   anak ni David na hari ng Israel:
2. para sa pagtatamo ng karunungan at disiplina;
   para sa pag-unawa sa mga salita ng kaalaman;
3. para sa pagtatamo ng matutuwid at maayos na pamumuhay,
   nagsasagawa ng buhay na tama, matuwid at tapat;
4. para sa pagbibigay talino sa mga walang karanasan,
   karunungan at wastong pagpapasiya sa mga kabataan
5. ang marurunong ay makinig para madagdagan ang kanilang kaalaman,
   at ang mga nakauunawa ay magtamo ng patnubay—
6. para maunawaan ang mga kawikaan at talinghaga,
   mga kasabihan at bugtong ng mga pantas.
7. Ang pagkatakot sa Panginoon ay pasimula ng karunungan,
   subalit ang mga mangmang ay nababagot sa karunungan at disiplina.

Payo sa Pagyakap sa Karunungan

Babala Laban sa Tukso

8. Anak ko, dinggin mo ang turo ng iyong ama
   at huwag mong itatakwil ang aral ng iyong ina.
9. Ang mga iyon ay koronang bulaklak na magpapaganda sa iyong ulo
   at isang kadenilyang palamuti sa iyong leeg.
10. Anak ko, kung himukin ka ng mga makasalanan,
    huwag kang patutukso sa kanila.
11. Kung sabihin nila, "Halika, sumama ka sa amin;
    mag-abang tayo ng magdaraan,
    sugatan natin ang makatuwaan nating mga walang malay;
12. sila’y sakmalin natin nang buhay, tulad ng ginagawa ng libingan,
    sakmalin nang buo, tulad ng mga lumulusong sa hukay.
13. Samsamin natin ang lahat ng mahahalagang ari-arian nila
    at punuin ang ating bahay ng ating masasamsam.
14. Sumama ka sa amin, at papartihan ka namin"—
15. anak ko, huwag kang sasama sa kanila,
    huwag mong tutuntunin ang kanilang mga landas;
16. sapagkat ang kanilang mga paa’y mabilis
    sa paggawa ng kasalanan at sa pagpapadanak ng dugo.
17. Walang kabuluhan ang mag-umang ng bitag
    na nakikita ng mga ibon!
18. Ang mga taong ganyan ay nag-aabang sa sarili nilang dugo;
    sarili nila ang kanilang ipinapahamak.
19. Ganyan ang nagiging wakas ng mga naghahangad ng pakinabang
    sa pamamagitan ng masamang paraan;
    ibinubulid sila sa sariling kamatayan.

Babala Laban sa Pagtanggi sa Karunungan

20. Karununga’y nagtatawag nang malakas sa mga lansangan,
    sumisigaw sa mga plasa ng bayan;
21. nangingibabaw ang tinig sa maingay na mga lansangan,
    nagtatalumpati sa pintuan ng mga lunsod:
22. "Hanggang kailan kayo mananatiling mangmang?
    Hanggang kailan kamumuhian ng mga mangmang ang karunungan?
23. Kung kayo lamang ay nakinig sa aking mga babala,
    sana’y ibinukas ko sa inyo ang aking puso,
    at ipinaunawa sa inyo ang aking kaisipan.
24. Ngunit, tinanggihan ninyo ako nang ako'y tumawag,
    at di pinansin nang ilahad ko ang aking kamay.
25. Ipinagwalang-bahala ninyo ang lahat ng payo ko,
    at tinanggihan ang aking mga paalaala.
26. Kaya, pagtatawanan ko ang inyong kasawian;
    lilibakin ko kayo sa inyong kapahamakan
27. kapag ang kapahamakan ay humampas sa inyo na parang bagyo,
    at ang pagdarahop ay umihip na parang ipu-ipo,
    kapag pinagharian kayo ng kaguluhan at bagabag.
28. "Tatawagin nila ako subalit hindi ako sasagot;
    hahanapin nila ako, ngunit hindi ako masusumpungan.
29. Kinamuhian nila ang karunungan at hindi sila natakot sa Panginoon.
30. Hindi nila tinanggap ang aking payo
    at tinanggihan nila ang aking saway.
31. Kaya, kakanin nila ang bunga ng kanilang kasamaan
    at mabubusog sila sa bunga ng kanilang katusuhan.
32. Sapagkat ang pagkaligaw ng mga walang malay ang papatay sa kanila,
    at ang pagwawalang-bahala ng mga mangmang ang magwawasak sa kanila.
33. Datapuwat ang nakikinig sa akin ay mamumuhay na ligtas,
    payapa at walang panganib na kinatatakutan."